Từ ngày 01/01/2026, việc đăng ký thế chấp, xóa thế chấp không cần cập nhật trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (GCN, sổ hồng, sổ đỏ) mà được cập nhật trực tiếp vào cơ sở dữ liệu đất đai.
Cục đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường Nhà nước (Bộ Tư pháp) vừa có văn bản gửi Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, TP, để hướng dẫn thực hiện một số nội dung về đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất.
Theo đó, kể từ ngày 01/01/2026, Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội chính thức có hiệu lực thi hành, trong đó có nội dung: Trường hợp đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất quy định tại điểm p khoản 1 Điều 133 của Luật Đất đai thì được cập nhật biến động vào cơ sở dữ liệu đất đai mà không phải xác nhận trên Giấy chứng nhận QSD đất và tài sản gắn liền với đất đã cấp.
Để triển khai quy định mới này, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước có Văn bản số 02/CĐK&BTNN-QLĐKBPBĐ ngày 05/01/2026 đề nghị các Văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố thực hiện: Không thực hiện xác nhận đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất trên GCN mà thực hiện cập nhật nội dung đăng ký thế chấp vào cơ sở dữ liệu đất đai.
Trường hợp có yêu cầu đăng ký thay đổi để rút bớt tài sản thế chấp hoặc có yêu cầu xóa đăng ký thế chấp mà nội dung đăng ký thế chấp trước đó đã được ghi trên GCN thì thực hiện việc cập nhật nội dung xóa đăng ký đối với tài sản thế chấp được rút bớt hoặc xóa đăng ký thế chấp vào cơ sở dữ liệu đất đai, đồng thời thực hiện xác nhận nội dung xóa đăng ký đối với tài sản thế chấp được rút bớt hoặc xóa đăng ký thế chấp trên GCN.
Việc cập nhật nội dung đăng ký thế chấp vào cơ sở dữ liệu đất đai được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định 99/2022/NĐ-CP thì đăng ký biện pháp bảo đảm là việc cơ quan đăng ký ghi, cập nhật vào sổ đăng ký hoặc vào cơ sở dữ liệu về biện pháp bảo đảm về việc bên bảo đảm dùng tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của mình hoặc của người khác hoặc đồng thời bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của mình và của người khác đối với bên nhận bảo đảm.
Cũng theo Điều 25 của Nghị định 99/2022/NĐ-CP Văn phòng đăng ký đất đai là cơ quan có thẩm quyền đăng ký/thay đổi/xoá đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất; Thế chấp nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất trong trường hợp tài sản đã được chứng nhận quyền sở hữu trên GCN. Đồng thời các nội dung đăng ký, xoá đăng ký sẽ được cập nhật biến động trên GCN.
Như vậy, với quy định mới của Nghị quyết số 254/2025/QH15 và hướng dẫn mới nhất của Bộ Tư pháp thì khi người dân thực hiện thủ tục đăng ký thế chấp, xoá thế chấp thông tin này sẽ không còn được cập nhật trực tiếp trên sổ hồng mà sẽ được cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai.
Việc này bảo đảm hiệu quả của việc sử dụng GCN khi không phải đổi GCN nhiều lần do hết chỗ xác nhận, gây khó khăn cho công tác theo dõi quản lý khi GCN thay đổi số phát hành (số Seri).
PV (TH)
