
Thầy Hoàng Đình Thông, Hiệu trưởng Trường THPT Tam Giang. Ảnh: Hoàng Dũng
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, hòa bình trở lại đã mở ra một chương mới cho vùng Ngũ Điền đó là tiếng trống trường vang lên. Giữa bộn bề gian khó của những ngày đầu xây dựng quê hương, sự ra đời của ngôi trường đã trở thành cột mốc quan trọng, viết nên trang sử cho sự nghiệp "gieo chữ" nơi vùng cát ven phá Tam Giang.
Ông Lê Đình Lâu, người dân vùng Ngũ Điền, cho biết: Trước khi Trường THPT Tam Giang được thành lập, trên địa bàn từng có Trường Trung học Hương Điền hoạt động từ khoảng năm 1961. Ông nhớ lại: “Những ngày đầu, Trường Trung học Hương Điền chỉ có hai dãy nhà, mỗi dãy vỏn vẹn hai phòng học; một dãy lợp ngói, một dãy lợp tranh. Trước đó, nơi đây chỉ có những lớp học đơn sơ. Việc những phòng học đầu tiên được dựng lên trên nền đất cát mang ý nghĩa đặc biệt. Không chỉ mở ra cơ hội học tập cho con em vùng cát ven biển, ngôi trường còn trở thành nơi hội tụ những học sinh hiếu học của Ngũ Điền, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của Trường THPT Tam Giang ngày nay.”

Hình ảnh ngôi Trường Trung học Hương Điền, Ảnh: Hoàng Quang Lừng
Từ những lớp học đầu tiên ấy, cùng với sự phát triển của quê hương và những lần điều chỉnh địa giới hành chính, ngôi trường từng bước trưởng thành.
Những chặng đường theo dòng lịch sử
Cùng với sự thay đổi của địa giới hành chính và sự phát triển của ngành giáo dục, nhà trường nhiều lần đổi tên. Từ Trường cấp 3 Phong Điền, Trường PTTH số 3 Hương Điền, Trường Phổ thông cấp 2-3 Tam Giang đến Trường THPT Tam Giang như ngày nay, mỗi tên gọi đều gắn với một giai đoạn phát triển của nhà trường.
Trải qua nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, Trường THPT Tam Giang đã đào tạo hàng chục nghìn học sinh trưởng thành. Nhiều thế hệ học sinh đã vươn xa, trở thành nhà giáo, nhà khoa học, bác sĩ, kỹ sư, doanh nhân và những công dân đang đóng góp tích cực trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Đó là minh chứng cho chất lượng giáo dục, đồng thời khẳng định những đóng góp của nhà trường đối với sự phát triển của quê hương và đất nước.
Dẫu trong những năm tháng còn nhiều khó khăn hay khi điều kiện dạy và học ngày còn nhiều thiếu thốn, các thầy cô vẫn luôn tận tụy với nghề, hết lòng truyền đạt tri thức cho học trò. Tiếp nối truyền thống ấy, biết bao thế hệ học sinh đã không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện, góp phần gìn giữ và lan tỏa truyền thống hiếu học của vùng quê Ngũ Điền.

Hình ảnh cựu học sinh lớp Đệ lục, năm học 1966 – 1967, Trường Trung học Hương Điền. Ảnh:Hoàng Quang Lừng
PGS.TS Cao Huy Linh, Giảng viên Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế, cựu học sinh Trường THPT Tam Giang, chia sẻ: “Tôi tin rằng ngọn lửa ấy sẽ tiếp tục được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, để Trường THPT Tam Giang không chỉ là nơi truyền dạy kiến thức mà còn là mái trường nuôi dưỡng ước mơ, hun đúc nhân cách và chắp cánh cho những khát vọng vươn xa.”
Phía sau diện mạo khang trang hôm nay là một chặng đường nhiều gian khó. Những năm đầu thành lập, trường chỉ có 8 phòng học cấp 4 đã xuống cấp, hệ thống phòng chức năng tạm bợ, trang thiết bị dạy học còn thiếu thốn, khu tập thể giáo viên chật hẹp và xuống cấp. Điều kiện ấy cũng phản ánh bức tranh chung của ngành giáo dục trong giai đoạn đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh và còn nhiều khó khăn về kinh tế.
Hiện nay, Trường THPT Tam Giang đã có diện mạo mới trên khuôn viên gần 20.000m² với hệ thống cơ sở vật chất ngày càng đồng bộ. Trường có 20 phòng học kiên cố, khu hiệu bộ và các phòng chức năng được đầu tư hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Năm 2023, nhà thi đấu đa năng rộng 850m² được đưa vào sử dụng, góp phần hoàn thiện môi trường học tập và rèn luyện cho học sinh. Những dãy nhà công vụ khang trang cũng thay thế khu tập thể cũ, tạo điều kiện để đội ngũ giáo viên yên tâm gắn bó, cống hiến lâu dài cho sự nghiệp giáo dục.
Trong suốt 50 năm, qua sáu thế hệ Hiệu trưởng, mỗi giai đoạn đều để lại những dấu ấn riêng trong quá trình xây dựng và phát triển nhà trường. Đồng hành cùng họ là đội ngũ giáo viên đến từ nhiều vùng miền của đất nước. Từ những năm tháng khó khăn sau chiến tranh đến giai đoạn đổi mới và hội nhập, các thế hệ thầy cô vẫn bền bỉ cống hiến, chung sức chèo lái con thuyền tri thức của Trường THPT Tam Giang không ngừng vươn lên.
"Tôi tự hào vì tinh thần vượt khó của học sinh đã giữ vững tỷ lệ tốt nghiệp trên 95% và thành tích học sinh giỏi tăng đều hằng năm, đặc biệt năm học 2023-2024 nhà trường đã xuất sắc đạt tỷ lệ tốt nghiệp 100%. Điều trăn trở lớn nhất hiện nay là làm sao để học sinh vùng cát có điều kiện tiếp cận giáo dục chất lượng như học sinh khu vực trung tâm." - Thầy Nguyễn Văn Phúc, nguyên Hiệu trưởng nhà trường cho biết.
Vững tin tương lai ngôi trường nơi chân sóng
Là cựu học sinh và hiện là giáo viên Trường THPT Tam Giang, thầy Lê Ngọc Lành bày tỏ lòng tri ân các thế hệ thầy cô đã đặt nền móng và vun đắp truyền thống hiếu học của nhà trường. Tôi kỳ vọng các thế hệ học sinh hôm nay sẽ tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng, không ngừng học tập, rèn luyện và phát triển bản thân để tự tin hội nhập, viết tiếp những thành tích mới, góp phần xây dựng Trường THPT Tam Giang ngày càng phát triển, xứng đáng là niềm tự hào của quê hương.
Sau 50 năm xây dựng và phát triển, Trường THPT Tam Giang đã có bước chuyển mình mạnh mẽ với diện mạo khang trang, hiện đại, đạt chuẩn quốc gia và khẳng định vị thế bằng nhiều thành tích, danh hiệu thi đua từ Trung ương đến địa phương.
Thầy Hoàng Đình Thông – Hiệu trưởng Trường THPT Tam Giang chia sẻ: " 50 năm là dấu mốc tự hào, khẳng định truyền thống hiếu học và tinh thần vượt khó của nhiều thế hệ thầy và trò Trường THPT Tam Giang. Trên nền tảng đó, nhà trường tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng môi trường giáo dục hạnh phúc và nhân văn. Trong thời gian tới, Trường THPT Tam Giang sẽ tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, tạo điều kiện để học sinh phát triển năng lực, kỹ năng và khát vọng, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới. "

Buổi chào cờ đầu tuần trường THPT Tam Giang năm 2026, Ảnh: Hoàng Dũng
Đi qua nửa thế kỷ, ngôi trường với năm mươi mùa xuân vẫn vững vàng bên phá Tam Giang. Những thành quả được vun đắp suốt 50 năm qua sẽ tiếp tục là hành trang để Trường THPT Tam Giang viết tiếp hành trình gieo chữ, bồi dưỡng nhân tài và chắp cánh ước mơ cho các thế hệ học sinh trên vùng cát quê hương.
Hoàng Đức Bảo