Nộp hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là Sổ đỏ) đã hơn 2 tháng nhưng vẫn chưa nhận được kết quả khiến nhiều người lo lắng. Tuy nhiên, không phải cứ quá 2 tháng là cơ quan giải quyết đã vi phạm thời hạn. Người dân cần kiểm tra lại loại thủ tục, thời điểm hồ sơ được xác định là đầy đủ, hợp lệ và những khoảng thời gian được pháp luật loại trừ khi tính thời hạn giải quyết.
(ảnh minh hoạ)
Cấp Sổ đỏ lần đầu được giải quyết trong bao lâu?
Theo quy định tại Điều 22 Nghị định 101/2024/NĐ-CP của Chính phủ, thời gian thực hiện thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu là không quá 20 ngày làm việc; thời gian cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu là không quá 3 ngày làm việc. Như vậy, về nguyên tắc, trường hợp đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận lần đầu có tổng thời gian theo quy định là khoảng 23 ngày làm việc.
Đối với một số địa bàn đặc thù như xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, thời gian thực hiện có thể được kéo dài thêm theo quy định.
Đáng chú ý, thời hạn nêu trên không nên hiểu đơn giản là “23 ngày kể từ ngày người dân nộp giấy tờ”. Việc tính thời gian phải căn cứ vào ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (theo Giấy tiếp nhận của Trung tâm hành chính công) và còn phụ thuộc vào từng bước xử lý của cơ quan có thẩm quyền.
Hơn 2 tháng chưa có Sổ đỏ có phải là chậm?
Pháp luật quy định thời hạn giải quyết thủ tục hành chính, nhưng trong quá trình giải quyết hồ sơ có những khoảng thời gian không được tính vào thời hạn thực hiện thủ tục.
Theo thông tin được công bố trên Cổng Dịch vụ công, thời gian giải quyết thủ tục đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận lần đầu được tính từ khi hồ sơ bảo đảm đầy đủ thành phần, thống nhất về thông tin và đầy đủ nội dung kê khai. Thời gian cơ quan có thẩm quyền xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai, thời gian người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính, thời gian xem xét xử lý trường hợp sử dụng đất có vi phạm, thời gian trưng cầu giám định, niêm yết công khai hoặc đăng tin trong trường hợp pháp luật yêu cầu… có thể không tính vào thời gian giải quyết thủ tục.
Vì vậy, một hồ sơ được nộp từ đầu tháng nhưng sau đó phải xác minh nguồn gốc sử dụng đất, niêm yết công khai, xác định nghĩa vụ tài chính hoặc xử lý những vấn đề pháp lý khác thì thời gian thực tế từ lúc nộp hồ sơ đến khi nhận kết quả có thể dài hơn thời hạn giải quyết thông thường.
Người dân cần kiểm tra giấy tiếp nhận và hẹn trả kết quả
Khi nộp hồ sơ, người dân cần giữ Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả. Đây là căn cứ quan trọng để xác định hồ sơ được tiếp nhận vào thời điểm nào, thủ tục gì và thời gian dự kiến trả kết quả.
Nghị định 101/2024/NĐ-CP quy định cơ quan tiếp nhận hồ sơ phải cấp Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả cho người nộp hồ sơ. Đối với thủ tục đăng ký đất đai lần đầu, hồ sơ sau khi tiếp nhận sẽ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để thực hiện các bước kiểm tra, xác nhận, đăng ký và cấp Giấy chứng nhận theo quy định.
Do đó, nếu đã quá thời gian ghi trên giấy hẹn, người dân không nên chỉ chờ đợi mà có thể chủ động liên hệ nơi tiếp nhận hồ sơ để yêu cầu cung cấp thông tin về tình trạng giải quyết.
Có thể hỏi lý do hồ sơ chậm ở đâu?
Trước hết, người dân có thể đến Trung tâm hành chính công cấp xã (thường gọi là Bộ phận Một cửa) hoặc cơ quan đang trực tiếp giải quyết hồ sơ để hỏi tình trạng hồ sơ.
Một số câu hỏi cần làm rõ gồm: hồ sơ đã được chuyển đến cơ quan nào; đã hoàn thành bước xác minh hay chưa; có phải bổ sung giấy tờ không; đã xác định nghĩa vụ tài chính chưa; người sử dụng đất đã nhận được thông báo nghĩa vụ tài chính hay chưa; hồ sơ có phát sinh vướng mắc về nguồn gốc, hiện trạng hoặc quy hoạch sử dụng đất hay không.
Nếu hồ sơ cần bổ sung, người dân cũng cần đề nghị cơ quan tiếp nhận hoặc cơ quan giải quyết thông báo rõ nội dung cần bổ sung, thay vì chỉ được trả lời chung chung rằng hồ sơ “đang xử lý”.
Quá thời hạn mà không có kết quả, người dân có quyền gì?
Trường hợp đã hết thời hạn giải quyết theo quy định mà người dân không nhận được kết quả hoặc không được thông báo rõ lý do, người dân có thể thực hiện quyền khiếu nại, phản ánh hoặc kiến nghị theo quy định pháp luật, tùy vào tính chất vụ việc.
Tuy nhiên, trước khi khiếu nại, cần xác định chính xác hồ sơ có thực sự quá hạn hay chưa. Đây là bước quan trọng bởi thời hạn hành chính về đất đai không phải lúc nào cũng được tính liên tục từ ngày nộp hồ sơ.
Người dân cũng cần phân biệt giữa trường hợp cơ quan đang giải quyết đúng quy trình nhưng hồ sơ phát sinh thời gian không tính vào thời hạn với trường hợp cơ quan nhà nước thực sự để hồ sơ quá hạn mà không có lý do chính đáng.
Không nên chỉ nhìn vào con số “2 tháng”
Việc cấp Sổ đỏ lần đầu thường liên quan đến nhiều nội dung như nguồn gốc sử dụng đất, hiện trạng sử dụng, giấy tờ về quyền sử dụng đất, quy hoạch, nghĩa vụ tài chính và tình trạng tranh chấp. Vì vậy, có những hồ sơ đơn giản có thể hoàn thành tương đối nhanh, nhưng cũng có hồ sơ cần xác minh nhiều nội dung.
Nghị định 101/2024/NĐ-CP hiện là một trong những văn bản quan trọng điều chỉnh việc đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Nghị định được ban hành ngày 29/7/2024 và có hiệu lực từ ngày 1/8/2024 (đã có sửa đổi, bổ sung).
Bên cạnh đó, từ ngày 1/7/2025, Nghị định 151/2025/NĐ-CP có hiệu lực, quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai. Điều này cũng khiến người dân cần lưu ý cơ quan nào hiện có thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết hồ sơ tại địa phương mình.
Vì vậy, nếu hồ sơ xin cấp Sổ đỏ đã hơn 2 tháng chưa có kết quả, người dân trước hết cần kiểm tra giấy hẹn, xác định đúng loại thủ tục, đối chiếu thời hạn giải quyết và làm rõ có khoảng thời gian nào được pháp luật loại trừ hay không. Nếu đã thực sự quá hạn mà không có lý do rõ ràng, người dân hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải thích và thực hiện các quyền khiếu nại, kiến nghị theo quy định.
Vô Phương
